حدیث مبلِّغ

توکل بر خدا رمز پیروزی
امام محمد باقر (علیه‌السلام)

 قال علیه السلام لجابر الجُعفی، یا جابرَ: «مَن هذَا الَّذی سَأَلَ اللَه تَبارَکَ وَ تَعالی فَلَم یُعطِهِ أَو تَوَکَّلَ عَلَیهِ فَلَم یَکفِهِ أَو وَثِقَ بِهِ فَلَم یُنجِهِ»

 ای جابر! چه کسی از خداوند تبارک و تعالی درخواستی کرده و خداوند درخواست و خواهش او را نپذیرفته و به او عطا نکرده است؟ یا اینکه چه کسی به خداوند توکّل و تکیه کرده و خداوند او را کفایت ننموده است؟ یا اینکه چه کسی است که به خداوند اعتماد و اطمینان کرده و خداوند را نجات و رهایی نداده باشد؟

بحارالانوار

آخرین نظرات

  • با سلام خدمت تمامی زحمت کشان و اساتید مدرسه علمیه از سایت و مطالب ان بسیار استفاده می کنیم.

سایتهای مرتبط

سازش ناپذیری در اصول خصوصیت پیامبران در راه تبلیغ

سازش ناپذیری در اصول خصوصیت پیامبران در راه تبلیغ

یكی دیگر از ویژگیهای رهبران الهی این است كه هرگز در اصول و اهداف كلی با دشمن معامله نمی كردند و هرگز حاضر نمی شدند اصول مكتب به نحوی از انحاء خدشه دار شود. این همان خصیصه سازش ناپذیری در مقابل دعوت به چشم پوشی از اصول است.
آیت الله جعفر سبحانی


یكی دیگر از ویژگیهای رهبران الهی این است كه هرگز در اصول و اهداف كلی با دشمن معامله نمی كردند و هرگز حاضر نمی شدند اصول مكتب به نحوی از انحاء خدشه دار شود. این همان خصیصه سازش ناپذیری در مقابل دعوت به چشم پوشی از اصول است.
در زندگی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله این مسئله به خوبی روشن است. قریش از او دعوت كردند كه پیامبر، خدایان آنان را عبادت كند تا آنان نیز خدای پیامبر را عبادت كنند. قبول چنین پیشنهادی، یك نوع عدول از اصول مكتب به شمار می رفت و به همین جهت، وحی الهی رسول گرامی صلی الله علیه وآله را تعلیم داد كه بفرماید: «لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ »؛ ۱ «آنچه را شما می پرستید، من نمی پرستم.»
ابن هشام در سیره خود می نویسد: گروهی از مردم طائف آمدند تا با پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله از در صلح وارد شوند، مشروط بر اینكه صلحنامه ای نوشته شود و دو طرف امضاء كنند و مواد صلحنامه این باشد كه مردم طائف پس از قبول اسلام در انجام این امور آزاد باشند:
۱. نماز نگزارند؛
۲. ربا بخورند؛
۳. عمل جنسی مطلقاً مباح باشد؛
۴. بتكده آنان یكسال یا بیشتر برپا باشد تا زنان آنان، آنها را عبادت كنند.
یك چنین صلح و آشتی پذیری، عدول از اصولی بود كه پیامبر برای تبلیغ و تحكیم آنها برانگیخته شده بود. از این جهت، پیامبر همه این شرائط را رد كرد و در رد برخی از این مواد آیه ای از قرآن را تلاوت فرمود تا به آنان بفهماند كه این مواد، مخالف برنامه های قطعی مكتب و آرمانهای رسالت اوست و سازش در مورد آنها پذیرفته نیست.
   در مورد ربا فرمود: «یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِی مِنَ الرِّبا »؛ ۲ «ای كسانی كه ایمان آورده اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و آنچه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها كنید!»
درباره زنا فرمود: «وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنی إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ ساءَ سَبیلاً »؛ ۳ «و نزدیك زنا نشوید كه كار بسیار زشت و بد راهی است. »
و درباره نماز فرمود: «لَا خَیرَ فِی دِینٍ لَا صَلَاةَ مَعَهُ؛ ۴ آیینی كه به همراه آن نماز نباشد، سودی ندارد.»
بنابراین، مقصود از سازش ناپذیری، حفظ اصول و قوانین اساسی مكتب و عدم عدول از آنهاست و گرنه با حفظ اصول، چشم پوشی از برخی خصوصیات در صورتی كه مصلحت ایجاب كند، با «سازش ناپذیری » منافاتی ندارد؛ چنان كه پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله در غزوه حدیبیه، گذشتهایی از خود نشان داد كه كاملاً بی سابقه بود.
علی علیه السلام در آغاز صلحنامه نوشت: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ هذا مَا اصْطَلَحَ عَلَیهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله. » طرف صلح كه عمرو بن سهیل بود، اعتراض كرد كه ما رحمان را نمی شناسیم، پس بنویسید: «بسمك اللهم » و نیز تو را رسول خدا نمی دانیم، پس كلمه «رسول اللَّه » را از كنار نامتان بردارید.
پیامبر همه را پذیرفت و حتی حاضر شد كه همان سال از حدیبیه به مدینه باز گردد و سال دیگر برای انجام مراسم عمره به مكه بیاید. ۵
عدول از چنین اموری كه برنامه های اصولی و قوانین اساسی مكتب را خدشه دار نمی سازد، انعطافی است كه در مواقع خاص كه مصلحت برتر آن را ایجاب می كند، لازم است و از شرائط یك رهبر هوشیار و موقعیت شناس می باشد.
اكنون نظری به زندگانی بعضی از پیامبران پیشین می افكنیم و سازش ناپذیری آنان را در حفظ اصول از زبانشان می شنویم:
حضرت هودعلیه السلام آن گاه كه ملت وی از او روی گردان شدند و گفتند كه او مورد خشم خدایانشان قرار گرفته است، تصمیم گرفت رابطه خود را به كلی از آنان قطع كند و چنین گفت: «إِنِّی أُشْهِدُ اللَّهَ وَ اشْهَدُوا أَنِّی بَری ءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ × مِنْ دُونِهِ فَكیدُونی جَمیعاً ثُمَّ لا تُنْظِرُون »؛ ۶«من خدا را گواه می گیرم و شما نیز شاهد باشید كه من جز خدای یكتا از خدایان شما بری هستم. آنچه می توانید در مورد من انجام دهید و مرا مهلت ندهید.»
و شعیب علیه السلام آن گاه كه تهدید شد اگر آیین بت پرستی را نپذیرد، از شهر بیرون خواهد شد، در پاسخ چنین گفت: «قَدِ افْتَرَینا عَلَی اللَّهِ كَذِباً إِنْ عُدْنا فی مِلَّتِكُمْ بَعْدَ إِذْ نَجَّانَا اللَّهُ مِنْها وَ ما یكُونُ لَنا أَنْ نَعُودَ فیها »؛۷ «اگر ما به طریقه شما برگردیم، پس از آنكه خدا ما را از آن نجات داد، به خدا دروغ بسته ایم و شایسته نیست كه ما به آن باز گردیم.»
در اینجا لازم است یادآور شویم كه اگر چه تمام پیامبران از اهرمهای ظاهری و اسباب عادی مانند: صبر و بردباری، دعوت پیروان به شكیبایی، قاطعیت در تصمیم گیری و عمل، و آشتی ناپذیری درباره اصول مكتب بهره می گرفتند، اما در همه حالات توجه كامل داشتند كه ریشه تأثیر این عوامل در گرو اراده حق تعالی است و هر چه در جهان می گذرد، باید از اراده او سرچشمه بگیرد. از این جهت، عامل مهمی در زندگی آنان خودنمایی می كند كه در ادامه یادآور خواهیم شد.


پی نوشت:
×) برگرفته از منشور جاوید قرآن، آیة الله جعفر سبحانی، مؤسسه امام صادق علیه السلام، پاییز ۱۳۷۰، ج ۱۰، صص ۳۴۷ - ۳۵۴.


۱) كافرون / ۲.
۲) بقره / ۲۷۸.
۳) اسراء / ۳۲.
۴) سیره ابن هشام، ج ۲، صص ۵۴۲ - ۵۴۴.
۵) بحارالانوار، ج ۲۰، ص ۳۶۸ و غیره.
۶) هود / ۵۴ - ۵۵.
۷) اعراف / ۸۹.

 
منبع: ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره ۸۱.

~~آیت الله العظمی جعفر سبحانی

سازش ناپذیری در اصول خصوصیت پیامبران در راه تبلیغ

یكی دیگر از ویژگیهای رهبران الهی این است كه هرگز در اصول و اهداف كلی با دشمن معامله نمی كردند و هرگز حاضر نمی شدند اصول مكتب به نحوی از انحاء خدشه دار شود. این همان خصیصه سازش ناپذیری در مقابل دعوت به چشم پوشی از اصول است.
 


یكی دیگر از ویژگیهای رهبران الهی این است كه هرگز در اصول و اهداف كلی با دشمن معامله نمی كردند و هرگز حاضر نمی شدند اصول مكتب به نحوی از انحاء خدشه دار شود. این همان خصیصه سازش ناپذیری در مقابل دعوت به چشم پوشی از اصول است.
در زندگی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه وآله این مسئله به خوبی روشن است. قریش از او دعوت كردند كه پیامبر، خدایان آنان را عبادت كند تا آنان نیز خدای پیامبر را عبادت كنند. قبول چنین پیشنهادی، یك نوع عدول از اصول مكتب به شمار می رفت و به همین جهت، وحی الهی رسول گرامی صلی الله علیه وآله را تعلیم داد كه بفرماید: «لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ »؛ ۱ «آنچه را شما می پرستید، من نمی پرستم.»
ابن هشام در سیره خود می نویسد: گروهی از مردم طائف آمدند تا با پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله از در صلح وارد شوند، مشروط بر اینكه صلحنامه ای نوشته شود و دو طرف امضاء كنند و مواد صلحنامه این باشد كه مردم طائف پس از قبول اسلام در انجام این امور آزاد باشند:
۱. نماز نگزارند؛
۲. ربا بخورند؛
۳. عمل جنسی مطلقاً مباح باشد؛
۴. بتكده آنان یكسال یا بیشتر برپا باشد تا زنان آنان، آنها را عبادت كنند.
یك چنین صلح و آشتی پذیری، عدول از اصولی بود كه پیامبر برای تبلیغ و تحكیم آنها برانگیخته شده بود. از این جهت، پیامبر همه این شرائط را رد كرد و در رد برخی از این مواد آیه ای از قرآن را تلاوت فرمود تا به آنان بفهماند كه این مواد، مخالف برنامه های قطعی مكتب و آرمانهای رسالت اوست و سازش در مورد آنها پذیرفته نیست.
   در مورد ربا فرمود: «یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِی مِنَ الرِّبا »؛ ۲ «ای كسانی كه ایمان آورده اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و آنچه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها كنید!»
درباره زنا فرمود: «وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنی إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ ساءَ سَبیلاً »؛ ۳ «و نزدیك زنا نشوید كه كار بسیار زشت و بد راهی است. »
و درباره نماز فرمود: «لَا خَیرَ فِی دِینٍ لَا صَلَاةَ مَعَهُ؛ ۴ آیینی كه به همراه آن نماز نباشد، سودی ندارد.»
بنابراین، مقصود از سازش ناپذیری، حفظ اصول و قوانین اساسی مكتب و عدم عدول از آنهاست و گرنه با حفظ اصول، چشم پوشی از برخی خصوصیات در صورتی كه مصلحت ایجاب كند، با «سازش ناپذیری » منافاتی ندارد؛ چنان كه پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله در غزوه حدیبیه، گذشتهایی از خود نشان داد كه كاملاً بی سابقه بود.
علی علیه السلام در آغاز صلحنامه نوشت: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ هذا مَا اصْطَلَحَ عَلَیهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله. » طرف صلح كه عمرو بن سهیل بود، اعتراض كرد كه ما رحمان را نمی شناسیم، پس بنویسید: «بسمك اللهم » و نیز تو را رسول خدا نمی دانیم، پس كلمه «رسول اللَّه » را از كنار نامتان بردارید.
پیامبر همه را پذیرفت و حتی حاضر شد كه همان سال از حدیبیه به مدینه باز گردد و سال دیگر برای انجام مراسم عمره به مكه بیاید. ۵
عدول از چنین اموری كه برنامه های اصولی و قوانین اساسی مكتب را خدشه دار نمی سازد، انعطافی است كه در مواقع خاص كه مصلحت برتر آن را ایجاب می كند، لازم است و از شرائط یك رهبر هوشیار و موقعیت شناس می باشد.
اكنون نظری به زندگانی بعضی از پیامبران پیشین می افكنیم و سازش ناپذیری آنان را در حفظ اصول از زبانشان می شنویم:
حضرت هودعلیه السلام آن گاه كه ملت وی از او روی گردان شدند و گفتند كه او مورد خشم خدایانشان قرار گرفته است، تصمیم گرفت رابطه خود را به كلی از آنان قطع كند و چنین گفت: «إِنِّی أُشْهِدُ اللَّهَ وَ اشْهَدُوا أَنِّی بَری ءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ × مِنْ دُونِهِ فَكیدُونی جَمیعاً ثُمَّ لا تُنْظِرُون »؛ ۶«من خدا را گواه می گیرم و شما نیز شاهد باشید كه من جز خدای یكتا از خدایان شما بری هستم. آنچه می توانید در مورد من انجام دهید و مرا مهلت ندهید.»
و شعیب علیه السلام آن گاه كه تهدید شد اگر آیین بت پرستی را نپذیرد، از شهر بیرون خواهد شد، در پاسخ چنین گفت: «قَدِ افْتَرَینا عَلَی اللَّهِ كَذِباً إِنْ عُدْنا فی مِلَّتِكُمْ بَعْدَ إِذْ نَجَّانَا اللَّهُ مِنْها وَ ما یكُونُ لَنا أَنْ نَعُودَ فیها »؛۷ «اگر ما به طریقه شما برگردیم، پس از آنكه خدا ما را از آن نجات داد، به خدا دروغ بسته ایم و شایسته نیست كه ما به آن باز گردیم.»
در اینجا لازم است یادآور شویم كه اگر چه تمام پیامبران از اهرمهای ظاهری و اسباب عادی مانند: صبر و بردباری، دعوت پیروان به شكیبایی، قاطعیت در تصمیم گیری و عمل، و آشتی ناپذیری درباره اصول مكتب بهره می گرفتند، اما در همه حالات توجه كامل داشتند كه ریشه تأثیر این عوامل در گرو اراده حق تعالی است و هر چه در جهان می گذرد، باید از اراده او سرچشمه بگیرد. از این جهت، عامل مهمی در زندگی آنان خودنمایی می كند كه در ادامه یادآور خواهیم شد.


پی نوشت:
×) برگرفته از منشور جاوید قرآن، آیة الله جعفر سبحانی، مؤسسه امام صادق علیه السلام، پاییز ۱۳۷۰، ج ۱۰، صص ۳۴۷ - ۳۵۴.


۱) كافرون / ۲.
۲) بقره / ۲۷۸.
۳) اسراء / ۳۲.
۴) سیره ابن هشام، ج ۲، صص ۵۴۲ - ۵۴۴.
۵) بحارالانوار، ج ۲۰، ص ۳۶۸ و غیره.
۶) هود / ۵۴ - ۵۵.
۷) اعراف / ۸۹.

 
منبع: ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره ۸۱.

افزودن دیدگاه جدید